Στον τύπο Οργανισμοί υποστηρικτές Επικοινωνία ελληνικά Close

Με την παρούσα πρωτοβουλία ζητείται η θέσπιση νομοθετικής πράξης που θα προβλέπει παραίτηση από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικά δικαιώματα και δικαιώματα ειδικής φύσης του κατασκευαστή βάσης δεδομένων, για φυσικά πρόσωπα που ανταλλάσσουν αρχεία μέσω ψηφιακών δικτύων για προσωπική και μη κερδοσκοπική χρήση.

Η ανταλλαγή αρχείων ξεκίνησε το 1999 με το Napster, και με την πάροδο των ετών η τεχνολογία κατέστησε την ανταλλαγή ομότιμων αρχείων ακόμη πιο αποτελεσματική (Gnutella, Freenet, BitTorrent κ.λπ.).

Οι κυριότερες εταιρείες κάτοχοι δικαιωμάτων αντιτάχθηκαν εξ αρχής στη χρήση τεχνολογιών ανταλλαγής έργων και άλλου υλικού που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικά δικαιώματα και δικαιώματα ειδικής φύσης του κατασκευαστή βάσης δεδομένων, και μέχρι σήμερα η νομοθεσία ανταποκρίνεται σε γενικές γραμμές στις προσδοκίες τους.

Ωστόσο, παραμένει ανοικτό το ερώτημα: είναι δίκαιο τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, τα συγγενικά δικαιώματα και τα δικαιώματα ειδικής φύσης του κατασκευαστή βάσης δεδομένων να απαγορεύουν την ανταλλαγή έργων και άλλου υλικού; Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, τα συγγενικά δικαιώματα και τα δικαιώματα ειδικής φύσης του κατασκευαστή βάσης δεδομένων θα έπρεπε να προάγουν τη διάδοση του πολιτισμού, την καινοτομία και την κοινωνική πρόοδο.

Τα ισχύοντα δικαιώματα, τα οποία εμποδίζουν την ανταλλαγή αρχείων που περιέχουν έργα και άλλο υλικό που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικά δικαιώματα και δικαιώματα ειδικής φύσης του κατασκευαστή βάσης δεδομένων, προκαλούν σοβαρό πλήγμα στην ελευθερία των επιστημών και του πολιτισμού, όπως αναφέρεται στο άρθρο 27 (1) της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Το ζήτημα είναι ακόμη πιο επίκαιρο σήμερα, μετά την έκδοση της οδηγίας (ΕΕ) 2019/790 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17 Απριλίου 2019, για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και συναφή δικαιώματα στην ψηφιακή ενιαία αγορά.

Η οδηγία έχει ένα παράδοξο αποτέλεσμα: το άρθρο 17 διευκολύνει τους παρόχους επιγραμμικών υπηρεσιών ανταλλαγής περιεχομένου να λαμβάνουν άδεια για να καταστήσουν διαθέσιμο στο κοινό περιεχόμενο που προστατεύεται από δικαιώματα και, ως εκ τούτου, το άρθρο ευνοεί τον προνομιακό τους ρόλο ως ενδιάμεσων φορέων καθώς και τις πρακτικές τους όσον αφορά τον τεχνικό έλεγχο και την κατάρτιση του προφίλ πολιτών· αντιθέτως, η ανταλλαγή αρχείων δεν επιτρέπεται.

Η παρούσα πρωτοβουλία ζητά να επιτραπεί στους πολίτες η απευθείας ανταλλαγή αρχείων μέσω ομότιμων δικτύων, ώστε να έχουν πρόσβαση στις επιστήμες και στον πολιτισμό χωρίς να υπόκεινται σε ελέγχους και σε κατάρτιση του προφίλ τους: μια νομοθετική πράξη της ΕΕ που θα επιτρέπει κάτι τέτοιο θα ήταν απόλυτα συμβατή με το διεθνές δίκαιο εάν οι κάτοχοι δικαιωμάτων λάμβαναν μια δίκαιη αποζημίωση.

Είναι αναγκαίο να τεθούν οι πολίτες και τα θεμελιώδη δικαιώματα στο επίκεντρο των πολιτικών και νομοθετικών επιλογών και, συνεπώς, πρέπει να αλλάξουν οι κανόνες που διέπουν την ανταλλαγή αρχείων που περιέχουν έργα και άλλο υλικό που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικά δικαιώματα

και δικαιώματα ειδικής φύσης του κατασκευαστή βάσης δεδομένων, ώστε να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες της ελευθερίας και της κοινωνικής, πολιτιστικής και οικονομικής ανάπτυξης που παρέχουν τα ψηφιακά δίκτυα.